សសក ពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស្វាយចន្ទីអន្តរជាតិខណៈកម្ពុជាខិតខំពង្រឹងការកែច្នៃក្នុងស្រុក

ភ្នំពេញ — សមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា (សសក) កំពុងពង្រីកកិច្ចសហការអន្តរជាតិរបស់ខ្លួនជាមួយបណ្តាប្រទេសផលិតស្វាយចន្ទីធំៗខណៈដែលកម្ពុជាកំពុងស្វែងរកការពង្រឹងការកែច្នៃក្នុងស្រុកទាក់ទាញការវិនិយោគ និងធានាដល់កសិករទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីឧស្សាហកម្មគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅដែលកំពុងរីកចម្រើនរបស់ប្រទេសនេះ។

សសក បានកសាងបទពិសោធន៍និងភាពជាដៃគូអន្តរជាតិ តាមរយៈបេសកកម្មសិក្សាទៅកាន់តំបន់ផលិតស្វាយចន្ទីធំៗ។នៅឆ្នាំ២០២៣ សសកបានបញ្ជូនតំណាងម្នាក់ទៅកាន់តំបន់អាហ្វ្រិកខាងលិច ដើម្បីសិក្សាអំពីខ្សែច្រវាក់តម្លៃស្វាយចន្ទីដោយទទួលបានចំណេះដឹងផ្ទាល់អំពីផលិតកម្ម ការកែច្នៃពាណិជ្ជកម្ម និងការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្ម។

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក សសក បានបង្កើតទំនាក់ទំនងការងារជាមួយបណ្តាប្រទេសផលិតគ្រាប់ឆៅធំៗ រួមមាន ហ្គាណា នីហ្សេរីយ៉ា និងកូតឌីវ័រ ខណៈដែលបន្តផ្លាស់ប្តរបទពិសោធន៍ជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធទូទាំងឧស្សាហកម្មស្វាយចន្ទីសកល។

ជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រអន្តរជាតិនេះសសក មានផែនការបញ្ជូនតំណាងម្នាក់ទៅកាន់ប្រទេសតង់សានីនៅអាហ្វ្រិកខាងកើត ដើម្បីសិក្សាពីឧស្សាហកម្មស្វាយចន្ទីរបស់ប្រទេសនោះរួមទាំងការអនុវត្តផលិតកម្ម និងការកែច្នៃរបស់ខ្លួន។ប្រទេសតង់សានីត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាអ្នកផលិតដ៏សំខាន់នូវគ្រាប់ស្វាយចន្ទីគុណភាពខ្ពស់រួមទាំងប្រភេទថ្នាក់ W180 ដែលមានការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំង។

កម្ពុជាក្លាយជាអ្នកផលិតគ្រាប់ចន្ទីដ៏ធំ

កម្ពុជាបានពង្រឹងទីតាំងរបស់ខ្លួនយ៉ាងលឿនក្នុងឧស្សាហកម្មស្វាយចន្ទីសកល។

ក្នុងអំឡុងពេលប្រាំបីខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៦កម្ពុជាបានផលិតគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅប្រហែល ១,០៨លានតោនដែលបង្កើតបានតម្លៃប្រមាណ ១,៨ពាន់លានដុល្លារ យោងតាមទិន្នន័យដែលបានដកស្រង់ដោយវិស័យនេះ។នេះតំណាងឱ្យការកើនឡើងប្រហែល ២៩% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកន្លងទៅ។

ទោះបីជាមានមូលដ្ឋានផលិតកម្មខ្នាតធំក៏ដោយក៏កម្ពុជានៅតែបន្តកែច្នៃក្នុងស្រុកបានត្រឹមតែចំណែកតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលប៉ាន់ប្រមាណថាមានប្រហែល ២%។នេះបង្កើតបានទាំងបញ្ហាប្រឈម និងឱកាសដ៏សំខាន់មួយ។

សម្រាប់ សសក សំណួរចម្បងមិនមែនគ្រាន់តែថាតើកម្ពុជាអាចកសាងរោងចក្រកែច្នៃបន្ថែមដោយរបៀបណានោះទេប៉ុន្តែគឺថាតើប្រទេសអាចអភិវឌ្ឍខ្សែច្រវាក់តម្លៃប្រកបដោយចីរភាពដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់កសិករអ្នកកែច្នៃ វិនិយោគិននិងសេដ្ឋកិច្ចទូទៅដោយរបៀបណា។

ប្រទេសកូតឌីវ័រផ្តល់មេរៀនដល់កម្ពុជា

ប្រទេសកូតឌីវ័រផ្តល់នូវឧទាហរណ៍ដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការខិតខំពង្រីកការកែច្នៃក្នុងស្រុក។

ការសិក្សាថ្មីៗមួយបានបង្ហាញថាមានអ្នកកែច្នៃស្វាយចន្ទីសកម្មចំនួន២៣ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ដោយមាន ៨ ដែលត្រូវការដើមទុននិងសមត្ថភាពបច្ចេកទេស ដើម្បីដំណើរការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ប្រាំពីរក្នុងចំណោមប្រាំបីនោះគឺជាវិនិយោគិនអន្តរជាតិហើយរួមគ្នាពួកគេមានចំនួនជិត ៨០% នៃបរិមាណកែច្នៃដោយដំណើរការនៅសមត្ថភាពប្រហែល ៨៦%។

បច្ចុប្បន្នកូតឌីវ័រមានរោងចក្រកែច្នៃស្វាយចន្ទីច្រើនជាង៣៧ ខណៈដែលរដ្ឋាភិបាលបានរាយការណ៍ថា២៤ គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រជាជនកូតឌីវ័រ។

វិស័យកែច្នៃស្វាយចន្ទីរបស់ប្រទេសនេះគាំទ្រដល់ការងារផ្ទាល់ជិត២០ ០០០ កន្លែងដោយស្ត្រីមានចំនួនប្រហែល ២/៣នៃមុខតំណែងទាំងនោះ។

ទន្ទឹមនឹងនេះបទពិសោធន៍របស់អ្នកកែច្នៃកម្មសិទ្ធិក្នុងស្រុកបានគូសបញ្ជាក់ពីបញ្ហាប្រឈមមួយផ្សេងទៀត។ក្នុងចំណោមអ្នកកែច្នៃ ១៥ ផ្សេងទៀតដែលបានកំណត់ក្នុងការសិក្សា១៣ ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ជាតិ ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់សមត្ថភាពជាមធ្យមរបស់ពួកគេគឺមានតែប្រហែល៣២% ប៉ុណ្ណោះ។

បទពិសោធន៍នេះបង្ហាញថាសំណួរនៃកម្មសិទ្ធិមិនអាចកាត់បន្ថយត្រឹមតែការវិនិយោគបរទេសធៀបនឹងក្នុងស្រុកនោះទេ។

សមត្ថភាពក្នុងការដំណើរការរោងចក្រកែច្នៃប្រកបដោយការប្រកួតប្រជែងក៏អាស្រ័យលើការទទួលបាននូវ៖

• ដើមទុនបង្វិលតាមរដូវកាល (សសក គ្មាន)
• បណ្តាញប្រមូលទិញគ្រាបឆៅដែលអាចទុកចិត្តបាន (សសក មានហើយ)
• គ្រាប់ឆៅដែលមានគុណភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា (សសក មានហើយ)
• ឃ្លាំង និងកន្លែងស្តុកទុក (សសក នៅមានកម្រិត)
• បច្ចេកវិទ្យាកែច្នៃនិងជំនាញបច្ចេកទេស (សសក មានកម្រិត)
• ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការដែលមានប្រសិទ្ធភាព (សសក នៅមានកម្រិត)
• ទីផ្សារអន្តរជាតិដែលអាចទុកចិត្តបានសម្រាប់គ្រាប់ស្វាយចន្ទី (សសក នៅមានកម្រិត)

ទិន្នផលស្វាយចន្ទីកំណត់ត្រារបស់តង់ហ្សានី

ប្រទេសតង់សានីបានប្រមូលផលគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅ ក្នុងកម្រិតកំណត់ត្រា១ ដល់ទៅ ៦១៧ ៦៨៣ តោន ក្នុងរដូវកាល ២០២៥/២៦ ដែលកើនឡើងជិត ១៧% បើធៀបនឹង ៥២៨ ២៦៣ តោន ក្នុងរដូវកាលមុន ដែលធ្វើឱ្យទីតាំងរបស់ខ្លួនកាន់តែរឹងមាំក្នុងនាមជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់សកលដ៏សំខាន់មួយ។

ការប្រមូលផលនេះគឺនៅមានកម្រិតទាបជាងគោលដៅ ៧០០ ០០០តោនរបស់រដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែវាបានជំរុញឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ជាថ្មីលើការពង្រីកការកែច្នៃក្នុងស្រុក។ បណ្តារោងចក្រនៅតង់សានីបានកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅប្រហែល ២០ ០០០តោន ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ដែលកើនឡើង ៦៧% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន និងមានចំនួនប្រហែល ៥២% នៃបរិមាណស្វាយចន្ទីកែច្នៃសរុបនៅតំបន់អាហ្វ្រិកខាងកើត។

ការគ្រប់គ្រងការផ្គត់ផ្គង់គ្រាប់ឆៅ គឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់

សម្រាប់កម្ពុជាមេរៀនដ៏សំខាន់បំផុតមួយគឺសារៈសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រនៃការប្រមូលទិញគ្រាប់ឆៅ។

នៅក្នុងប្រទេសកូតឌីវ័ររដ្ឋាភិបាលបានផ្អាកការនាំចេញ គ្រាប់ឆៅជាបណ្តោះអាសន្ននៅខែឧសភាឆ្នាំ២០២៤ ខណៈដែលអ្នកកែច្នៃក្នុងស្រុកនៅតែត្រូវការគ្រាប់ឆៅប្រហែល៧៤ ០០០ តោន។

សម្រាប់រដូវកាលឆ្នាំ២០២៥អ្នកកែច្នៃក៏ទទួលបានរយៈពេលប្រមូលទិញផ្តាច់មុខពីថ្ងៃទី២៤ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែមីនាមុនពេលដែលអ្នកនាំចេញគ្រាប់ឆៅចូលទីផ្សារ។

វិធានការបែបនេះបង្ហាញពីរបៀបដែលរដ្ឋាភិបាលអាចស្វែងរកតុល្យភាពផលប្រយោជន៍របស់កសិករអ្នកកែច្នៃ និងអ្នកនាំចេញខណៈពេលដែលជំរុញការបន្ថែមតម្លៃក្នុងស្រុក។

សម្រាប់កម្ពុជាបញ្ហាប្រឈមគឺការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធមួយដែលពង្រីកការកែច្នៃក្នុងស្រុកដោយមិនប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពរបស់កសិករក្នុងការទទួលបានតម្លៃប្រកួតប្រជែងសម្រាប់ដំណាំរបស់ពួកគេ។

ការវិនិយោគនិងការចូលរួមក្នុងស្រុក

វិនិយោគិនអន្តរជាតិអាចនាំយកធនធានសំខាន់ៗមកកាន់ឧស្សាហកម្មកែច្នៃដែលកំពុងអភិវឌ្ឍរួមមានដើមទុន បច្ចេកវិទ្យាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង ជំនាញបច្ចេកទេសនិងការទទួលបានទីផ្សារអន្តរជាតិ។

ទន្ទឹមនឹងនេះការចូលរួមយ៉ាងខ្លាំងក្លាក្នុងស្រុកអនុញ្ញាតឱ្យវិនិយោគិនកម្ពុជាទទួលបានផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែងកាន់តែច្រើនរួមទាំងតម្លៃសមធម៌ បែងចែកភាគលាភការគ្រប់គ្រងយុទ្ធសាស្ត្រ និងកម្មសិទ្ធិឧស្សាហកម្ម។

ទម្រង់នៃការវិនិយោគទាំងពីរមិនចាំបាច់ប្រកួតប្រជែងគ្នាទេ។ផ្ទុយទៅវិញ កម្ពុជាអាចស្វែងរកការបង្កើតបរិយាកាសមួយដែលវិនិយោគិនអន្តរជាតិនិងកម្ពុជាធ្វើការងាររួមគ្នាជាមួយកសិករ និងធុរកិច្ចក្នុងស្រុកដើម្បីកសាងឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុកប្រកបដោយភាពប្រកួតប្រជែង។

ដូចដែលបទពិសោធន៍របស់បណ្តាប្រទេសផលិតផ្សេងទៀតបានបង្ហាញការកសាងរោងចក្រគឺជាផ្នែកមួយតែប៉ុណ្ណោះនៃសមីការ។ ការមានកម្មសិទ្ធិលើរោងចក្រកែច្នៃផ្តល់នូវសមត្ថភាព។ការធានាការទទួលបានគ្រាប់ឆៅ ប្រកបដោយការប្រកួតប្រជែងនិងអាចទុកចិត្តបានអនុញ្ញាតឱ្យសមត្ថភាពនោះដំណើរការបាន។

នេះធ្វើឱ្យការអភិវឌ្ឍបណ្តាញផ្គត់ផ្គង់ពីកសិករទៅអ្នកកែច្នៃប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពកាន់តែមានសារៈសំខាន់ឡើងៗខណៈដែលកម្ពុការពង្រីកឧស្សាហកម្មកែច្នៃរបស់ខ្លួន។

ប្រទេសហ្គាណាគូសបញ្ជាក់ពីខ្នាតនៃឱកាស

ប្រទេសហ្គាណាផ្តល់នូវការប្រៀបធៀបដ៏មានប្រយោជន៍មួយទៀត។ប្រទេសនេះផលិតគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅប្រហែល ២៦២,០០០តោន ប៉ុន្តែកែច្នៃក្នុងស្រុកតិចជាង៦%។ ស្ថានភាពនេះបង្ហាញឱ្យឃើញនូវបញ្ហាប្រឈមដែលពាក់ព័ន្ធនឹងកម្ពុជាផងដែរ៖ការមានផលិតកម្មដ៏ច្រើនមិនមែនមានន័យដោយស្វ័យប្រវត្តិនូវការបន្ថែមតម្លៃក្នុងស្រុកដ៏ច្រើននោះទេ។

ទូទាំងទ្វីបអាហ្វ្រិកប្រទេសផលិតធំៗ រួមមានកូតឌីវ័រ បេនីនតង់សានី ម៉ូសំប៊ិកនិងហ្គាណា កំពុងវិនិយោគលើការកែច្នៃក្នុងស្រុកការបន្ថែមតម្លៃ និងការអភិវឌ្ឍម៉ាកយីហោដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូលពីការនាំចេញ បង្កើតការងារនិងពង្រឹងឧស្សាហកម្មផលិតកម្ម។ ឥឡូវនេះកម្ពុតាកំពុងប្រឈមមុខនឹងឱកាសស្រដៀងគ្នា។

ការបង្កើតតុល្យភាពរវាងកសិករនិងអ្នកកែច្នៃ

សម្រាប់ សសក ការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មកែច្នៃរបស់កម្ពុជាត្រូវតែរក្សាឱ្យបាននូវតុល្យភាពរវាងកសិករនិងអ្នកកែច្នៃ។

កសិករត្រូវការតម្លៃប្រកួតប្រជែងនិងយុត្តិធម៌សម្រាប់គ្រាប់ឆៅរបស់ពួកគេ។ ចំណែកឯអ្នកកែច្នៃវិញត្រូវការបរិមាណវត្ថុធាតុដើមដែលមានគុណភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងតម្លៃសមស្របតាមពាណិជ្ជកម្មដើម្បីដំណើរការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារអន្តរជាតិ។

ដូច្នេះ ឧស្សាហកម្មកែច្នៃក្នុងស្រុកដែលកាន់តែខ្លាំងក្លាមិនគួរត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការខាតបង់ដល់កសិករនោះទេ។ផ្ទុយទៅវិញ គោលដៅគួរតែជាការបង្កើតទីផ្សារប្រកួតប្រជែងដែលកសិករអាចទទួលបានអ្នកទិញច្រើនខណៈដែលអ្នកកែច្នៃមានការទទួលបានគ្រាប់ឆៅ មានគុណភាពដែលអាចទុកចិត្តបាន។

ប្រសិនបើកសិករទទួលបានតម្លៃយុត្តិធម៌និងប្រកួតប្រជែង កម្ពុជាគប្បីស្វាគមន៍ការវិនិយោគពីទាំងអ្នកកែច្នៃក្នុងស្រុកនិងអន្តរជាតិ។ វិធីសាស្ត្របែបនេះអាចជួយឱ្យកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូរពីប្រទេសផលិតគ្រាប់ឆៅភាគច្រើន ឆ្ពោះទៅរកការក្លាយជាឧស្សាហកម្មកែច្នៃស្វាយចន្ទីសកលនិងបន្ថែមតម្លៃប្រកបដោយភាពប្រកួតប្រជែង។

សម្រាប់​ សសកបេសកកម្មសិក្សាអន្តរជាតិ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយបណ្តាប្រទេសផលិតធំៗគឺជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដ៏ទូលំទូលាយនេះដើម្បីរៀនសូត្រពីបទពិសោធន៍សកល និងកំណត់វិធីសាស្ត្រដែលអាចសម្របខ្លួនទៅនឹងបរិបទផ្ទាល់របស់កម្ពុជា។

ខណៈពេលដែលផលិតកម្មគ្រាប់ឆៅរបស់កម្ពុជាបន្តកើនឡើង ដំណាក់កាលបន្ទាប់នៃការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មនេះនឹងអាស្រ័យមិនត្រឹមតែលើបរិមាណតោនដែលប្រទេសផលិតបានប៉ុណ្ណោះទេប៉ុន្តែថែមទាំងលើតម្លៃដែលកម្ពុជាអាចរក្សាទុកបានតាមរយៈការកែច្នៃការផលិត ការដាក់ស្លាកសញ្ញានិងការនាំចេញផងដែរ៕

ប្រភព៖ សសក ពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស្វាយចន្ទីអន្តរជាតិខណៈកម្ពុជាខិតខំពង្រឹងការកែច្នៃក្នុងស្រុក | CAC