រាជធានីភ្នំពេញ ១៣ មករា ២០២៦ — វិទ្យាស្ថានស៊ីអ៊ីអូ (CEO Institute) ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) បានរៀបចំដោយជោគជ័យនូវ «វេទិកាជួបជុំសហគ្រិនកសិកម្ម ដាំដុះ និងចិញ្ចឹមសត្វ ឆ្នាំ ២០២៦» ក្នុងគោលបំណងពង្រឹង និងពង្រីកអាជីវកម្មកសិកម្ម ចំពេលមានបញ្ហាប្រឈមសេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាឆ្លងដែនដែលកំពុងបន្តកើតមាន។
វេទិកានេះត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីគាំទ្រដល់សហគ្រិនកសិកម្ម តាមរយៈការជំរុញគំរូអាជីវកម្មថ្មីៗ រួមមានការបម្លែងកម្លាំងពលករចំណាកស្រុក ឱ្យទៅជាកម្លាំងដៃគូការងារ ឬជាបណ្ដាញដៃគូសហគ្រិនធុនមីក្រូ តូច និងមធ្យម (MSME)។ គំនិតផ្ដួចផ្ដើមនេះទទួលបានការគាំទ្ររួមគ្នាពីវិទ្យាស្ថានស៊ីអ៊ីអូ ធនាគារ ARDB និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត។
កម្មវិធីនេះបានប្រព្រឹត្តទៅក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារ ARDB រួមជាមួយ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត អោម សេងបូរ៉ា ស្ថាបនិកវិទ្យាស្ថានស៊ីអ៊ីអូ។ សហគ្រិនកសិកម្ម ម្ចាស់អាជីវកម្ម និងម្ចាស់កសិដ្ឋានលើវិស័យដាំដុះ និងចិញ្ចឹមសត្វជាង ១១០ នាក់បានចូលរួម ដើម្បីចែករំលែកបទពិសោធន៍ បង្កើតបណ្ដាញទំនាក់ទំនង និងពិភាក្សាអំពីដំណោះស្រាយអាជីវកម្មប្រកបដោយចីរភាព។ ក្នុងនោះដែរ សមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា (CAC) ក៏បានបញ្ជូនសមាជិកចំនួន ១០ រូបឱ្យចូលរួមក្នុងវេទិកានេះផងដែរ។
ហានិភ័យចម្បងៗដែលវិស័យកសិកម្មកំពុងប្រឈម
វេទិកាជួបជុំសហគ្រិនកសិកម្មឆ្នាំ ២០២៦ បានផ្ដោតលើការកែលម្អលទ្ធភាពទទួលបានហិរញ្ញប្បទាន និងការពង្រឹងសមត្ថភាពសហគ្រិនកសិកម្ម។ កិច្ចពិភាក្សាបានលើកឡើងពីហានិភ័យសំខាន់ៗដែលវិស័យកសិកម្មកម្ពុជាកំពុងប្រឈម រួមមាន៖
• ហានិភ័យអាកាសធាតុ — គ្រោះរាំងស្ងួត និងទឹកជំនន់
• ហានិភ័យទីផ្សារ — ការរក្សាការផ្គត់ផ្គង់ឱ្យមានចីរភាព និងការគ្រប់គ្រងឈ្មួញកណ្តាល
• ហានិភ័យហិរញ្ញវត្ថុ — បន្ទុកបំណុល និងថ្លៃដើមផលិតកម្មខ្ពស់
• ហានិភ័យផលិតកម្ម — សត្វល្អិតចង្រៃ ជំងឺ និងគ្រាប់ពូជខ្វះគុណភាព
• ហានិភ័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ — ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រមានកម្រិត ឃ្លាំងផ្ទុកមិនគ្រប់គ្រាន់ និងស្ថានភាពផ្លូវថ្នល់ខ្សោយ
• ហានិភ័យផ្នែកច្បាប់ — ការបាត់បង់ដីធ្លីដោយសារការផលិតមិនទទួលបានផល
• ហានិភ័យសង្គម-ស្ថាប័ន — ភាពទន់ខ្សោយនៃសហគមន៍កសិកម្ម
វាគ្មិនបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការយល់ដឹង និងការគ្រប់គ្រងហានិភ័យទាំងនេះ គឺជាចំណុចគន្លឹះសម្រាប់ចីរភាពរយៈពេលវែង។
សំណួរគន្លឹះចំនួន ៥ សម្រាប់កសិករ
អ្នកចូលរួមត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យវាយតម្លៃការត្រៀមខ្លួនរបស់ពួកគេ មុននឹងចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មកសិកម្ម ដោយសួរខ្លួនឯងនូវសំណួរសំខាន់ៗចំនួន ៥៖
១. តើខ្ញុំមានទឹកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងរដូវប្រាំងដែរឬទេ?
២. តើខ្ញុំដឹងពីថ្លៃដើមផលិតកម្មក្នុងមួយហិកតា ឬក្នុងមួយឯកតាដែរឬទេ?
៣. តើខ្ញុំមានអ្នកទិញពិតប្រាកដ ឬមានកិច្ចសន្យាទិញ-លក់ហើយឬនៅ?
៤. តើខ្ញុំអាចរស់បានដែរឬទេ ប្រសិនបើជួបរដូវកាលមិនល្អមួយឆ្នាំ ដោយមិនបាច់លក់ដី?
៥. តើខ្ញុំកំពុងធ្វើកសិកម្មតែម្នាក់ឯង ឬជាផ្នែកមួយនៃសហគមន៍?ដូចដែលបានលើកឡើងក្នុងវេទិកាថា៖ «កសិកម្មឆ្លាតវៃ មិនមែនសំដៅតែលើការដាំដុះនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការគ្រប់គ្រងហានិភ័យ»។
ការវិភាគលើថ្លៃដើមផលិតកម្ម
វេទិកានេះក៏បានបង្ហាញពីការវិភាគថ្លៃដើមជាក់ស្តែង ដើម្បីជួយដល់ការសម្រេចចិត្តឱ្យកាន់តែប្រសើរ។ ឧទាហរណ៍៖ ការចំណាយជាមធ្យមលើស្រូវមួយហិកតា ត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណអស់ ២,៥ លានរៀល។ ប្រសិនបើទទួលបានទិន្នផល ៥ តោនក្នុងមួយហិកតា នោះថ្លៃដើមផលិតកម្មមានចំនួនប្រហែល ៥០០ រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។
ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបញ្ចប់ដោយជោគជ័យនៅថ្ងៃទី ១៣ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦ ដែលជាជំហានឆ្ពោះទៅមុខមួយទៀតក្នុងការង្រឹងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសហគ្រិនភាពកសិកម្មរបស់កម្ពុជា តាមរយៈកិច្ចសហការរវាងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ និងថ្នាក់ដឹកនាំវិស័យឯកជន។
សមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា (សសក) ប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការធ្វើការងារជាមួយសមាគមបណ្តាញកសិករសម្តេចតេជោ ដែលដឹកនាំដោយ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាល និងជាអគ្គនាយកនៃធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB)។